Overgang & Symptomen
10 subtiele signalen die je eerst niet herkent
Kort antwoordJe kunt al in de overgang zijn terwijl je nog gewoon ongesteld wordt. De eerste signalen zijn zelden opvliegers. Denk aan een korter lontje, slechter slapen, brain fog en een veranderende cyclus. Dit noemen we de perimenopauze, de aanloopfase die soms al begint rond je 40e.
Je bent eind dertig of ergens in de veertig. Je bent gewend dat je je zaakjes op orde hebt, dat je stabiel bent. Maar de laatste tijd voelt het alsof iemand aan de knoppen van je thermostaat én je humeur heeft gezeten. Die onverklaarbare boosheid vlak voor je menstruatie. Het strakker aanvoelen van je vertrouwde spijkerbroek zonder dat je anders bent gaan eten. Het ’s nachts staren naar het plafond.
De vraag plopt onvermijdelijk op: ben ik nu al in de overgang?
Het antwoord is vaak ja, ook als je nog gewoon ongesteld wordt. Welkom in de perimenopauze.
Peri-wat? De grote verwarring over de overgang
Laten we direct een fabeltje uit de wereld helpen. De overgang is geen schakelaar die van de ene op de andere dag omgaat. De fase waar je waarschijnlijk nu in zit heet de perimenopauze. Dit is de aanloopfase waarin je voorraad eicellen afneemt en je hormonen oestrogeen en progesteron een grillige dans gaan maken.
Het verwarrende is dat je vaak nog gewoon ongesteld wordt, misschien zelfs heel regelmatig. Maar onder de motorkap is de transformatie al lang begonnen.
“De overgang begint niet als je menstruatie stopt. De transformatie begint al veel eerder, onder de motorkap.”
10 subtiele signalen die je niet direct aan de overgang linkt
De meeste vrouwen denken bij de overgang direct aan opvliegers. Maar dat is vaak een van de laatste symptomen die verschijnen. De eerste signalen zijn veel subtieler.
Je cyclus gaat freestylenDit is vaak het allereerste teken. Je menstruatie komt eerder, later, is heftiger of juist heel licht. Zelfs als er maar een paar dagen verschil in zit, kan dit een signaal zijn dat je hormoonspiegels schommelen.
Brain fog: wattige hersenenJe loopt de keuken in en hebt geen idee wat je daar kwam doen. Of je komt midden in een zin niet meer op een simpel woord. Geen paniek, het is geen vroege dementie. Je brein reageert simpelweg op de daling van oestrogeen, wat invloed heeft op je cognitieve functies.
Korter lontje en stemmingswisselingenVoel je die onverklaarbare woede opkomen om niets, de dagen voordat je ongesteld moet worden? Hormonale schommelingen beïnvloeden je neurotransmitters zoals serotonine. Je bent niet lastig, je hormonen zijn tijdelijk de weg kwijt.
Hartkloppingen in rustJe ligt rustig op de bank en ineens voel je je hart bonzen in je keel. Dit is een veelvoorkomend maar vaak onbekend signaal van de perimenopauze. Het wordt veroorzaakt door het effect van oestrogeen op je hartritme en zenuwstelsel.
Angstgevoelens uit het nietsZaken waar je voorheen je hand niet voor omdraaide bezorgen je nu ineens zweethanden en een onrustig gevoel. Dit kan een direct gevolg zijn van dalende progesteronspiegels, het hormoon dat van nature een rustgevend effect heeft.
Je huid en haar veranderenJe vertrouwde dagcrème voldoet niet meer. Je huid voelt droger aan en je haar lijkt sneller dunner te worden of meer uit te vallen. Dit komt doordat oestrogeen belangrijk is voor de collageenproductie en de hydratatie van je huid.
Gewrichtspijn en stijfheidJe wordt ’s ochtends wakker en voelt je stijf in je handen of knieën. Oestrogeen werkt als een natuurlijke ontstekingsremmer in je gewrichten. Als dit niveau daalt, kunnen klachten sneller opspelen.
Het overgangsbuikjeHormonen bepalen waar je vet opslaat. Tijdens de overgang nestelt vet zich meer rond de middel, zelfs als je nog evenveel sport als voorheen. Dit is een direct gevolg van de daling van oestrogeen en een relatieve stijging van het stresshormoon cortisol.
Nachtelijk zweten en onrustig slapenNiet elke vrouw krijgt direct te maken met opvliegers overdag. Vaak begint het ’s nachts. Je wordt wakker, je kussen voelt klam aan en je hartslag lijkt net iets te hoog. Het resultaat: je staat ’s ochtends al met een achterstand.
Vaginale droogte en veranderend libidoDit is misschien het grootste taboe, maar het is heel normaal. Dalend oestrogeen maakt het vaginale weefsel dunner en minder doorbloed, wat kan leiden tot ongemak. Ook je zin in seks kan hierdoor en door vermoeidheid veranderen.
Hoe weet je het zeker?
Er is geen simpele bloedtest die met 100% zekerheid zegt: vandaag is het begonnen. Omdat je hormoonspiegels per dag en zelfs per uur verschillen, is een momentopname vaak onbetrouwbaar.
De beste graadmeter is je eigen dagboek. Houd je klachten en je cyclus drie maanden bij. Zie je een patroon in je emoties of fysieke klachten? Dan is de kans groot dat je de drempel van de perimenopauze bent overgestapt. Bespreek je bevindingen daarna met je huisarts.
“Je bent niet gek en je stelt je niet aan. Je lichaam is bezig met een van de grootste hormonale verschuivingen van je leven.”
Je bent niet alleen en je bent niet gek
De overgang wordt vaak nog weggezet als iets voor oudere vrouwen. Maar de realiteit is dat de meeste vrouwen tussen hun 40e en 45e de eerste signalen merken. Bij Bloomiva willen we dat taboe doorbreken.
Het herkennen van de symptomen is de eerste stap naar weer lekker in je vel zitten. Of dat nu is door aanpassingen in je voeding, de juiste ondersteuning of simpelweg de erkenning dat deze fase erbij hoort.
Veelgestelde vragen
Ja, dat kan zeker. De perimenopauze begint vaak al jaren voordat je menstruatie stopt. Je kunt nog regelmatig ongesteld worden terwijl je hormoonspiegels al volop schommelen. De overgang is pas officieel als je twaalf maanden niet meer ongesteld bent geweest.
De perimenopauze begint bij de meeste vrouwen tussen het 40e en 45e levensjaar, maar kan bij sommige vrouwen al rond het 35e jaar starten. Begint de overgang voor je 40e, dan spreek je van een vroege menopauze en is het belangrijk om dit met een arts te bespreken.
De perimenopauze is de aanloopfase waarin je hormonen schommelen en je klachten kunt krijgen, maar nog wel ongesteld wordt. De menopauze is het moment waarop je precies twaalf maanden niet meer ongesteld bent geweest. Daarna ben je in de postmenopauze. De perimenopauze kan 4 tot 10 jaar duren.
Ja. Zolang je nog ongesteld wordt, ook al is dat onregelmatig, is zwangerschap mogelijk. Anticonceptie is dus nog steeds nodig als je niet zwanger wilt worden. Pas als je twaalf maanden niet meer ongesteld bent geweest, wordt anticonceptie overbodig.
Veel overgangsklachten lijken op klachten van andere aandoeningen, zoals een schildklierprobleem, burn-out of depressie. Een bloedtest kan sommige andere oorzaken uitsluiten. Het bijhouden van een klachtendagboek gedurende drie maanden helpt om patronen te herkennen. Bespreek je bevindingen altijd met je huisarts.
Begin met het bijhouden van je klachten en cyclus. Kijk naar je leefstijl: voldoende slaap, minder suiker en alcohol, regelmatige beweging en minder stress kunnen klachten merkbaar verminderen. Begrijpen wat er in je lichaam gebeurt geeft al veel rust. Raadpleeg je huisarts als klachten je dagelijks leven beïnvloeden.
Herken jij deze signalen?
Meld je aan voor de Bloomiva nieuwsbrief en ontvang praktische informatie over de overgang rechtstreeks in je inbox.